СЕ КРАДАТ БРОНЗЕНИ ДЕЛА ВО ГЕРМАНИЈА: ЈА СНЕМА СТАТУАТА НА ГЕТЕ, ОСТАНАЛЕ САМО ЧЕВЛИТЕ

Во Хамбург, за време на божиќните празници, исчезна бронзената статуа на Јохан Волфганг Гете, поставена пред Goethe-Gymnasium во населбата Лурупр. Според наводите на германските медиуми WELT, крадците влегле во училишниот двор помеѓу Бадник и Божиќ и ја однеле скулптурата, оставајќи зад себе само бронзени чевли кои биле дел од постаментот.

Кражбата била откриена дури кога полицијата на Божиќ разговарала со директорот на училиштето поради друг инцидент, по што станало јасно дека статуата недостасува.

Скулптурата била поставена во 2019 година како подарок од училишното здружение по повод јубилеј, а учениците и професорите ја доживувале како симбол на училиштето и неговиот културен идентитет. Полицијата сè уште не може да потврди кога точно е отстранета статуата, бидејќи кражбата се случила во период кога училиштето не работело, а дворот бил празен.

Овој случај, меѓутоа, не е изолиран. Хамбург во последните години се соочува со низа кражби на бронзени уметнички дела од јавниот простор. Само пред неколку месеци беше украдена бронзената статуа „Млада девојка“ пред гимназијата Albrecht-Thaer, дело од 1949 година, кое и претходно било мета на крадци.

Иако полицијата тогаш интензивно трагала по сторителите, скулптурата сè уште не е пронајдена. Сличен случај се случил и на почетокот на 2025 година, кога од едно хамбуршко гробиште исчезнала бронзена скулптура. Таа подоцна била пронајдена во Берлин, заедно со околу 85 други бронзени уметнички дела, што укажало на организирана мрежа на кражби и нелегална трговија со метал.
Поради тој случај, во моментов им се суди на тројца мажи, а истрагата го отвори прашањето колку јавната уметност воопшто е заштитена во германските градови.

Стручњаците сметаат дека ваквите кражби често се мотивирани од вредноста на бронзата на црниот пазар, а не од уметнички интерес. Скулптурите брзо се претопуваат, што го отежнува нивното пронаоѓање и идентификација. Полицијата во Хамбург наведува дека во последните неколку години се бележи пораст на вакви инциденти, особено за време на празници и викенди кога училиштата и јавните институции се празни.

Во случајот со украдената статуа на Гете, полицијата започнала истрага, но засега нема траги кои би укажале на сторителите. Истражителите апелираат до граѓаните да пријават какви било сомнителни активности во околината на училиштето за време на празничните денови. Училиштето, во меѓувреме, разгледува поставување дополнителни камери и осветлување со цел да се спречат слични инциденти во иднина.

Исчезнувањето на статуата остави симболична празнина во дворот на училиштето — местото каде што некогаш стоел Гете сега го чуваат само неговите бронзени чевли. За учениците и професорите, тоа е потсетник на кревкоста на јавната уметност и потребата културното наследство да се чува повнимателно од кога било.

М.К.