ВО ХРВАТСКА НЕМА КАЗНА ДОЖИВОТЕН ЗАТВОР, ДОСЕГА САМО ЧЕТИРИ ЛИЦА БИЛЕ ОСУДЕНИ НА 50-ГОДИШНА ЗАТВОРСКА КАЗНА

Во Европската Унија само Хрватска и Португалија немаат доживотна казна затвор. Во Хрватска, највисоката казна што може да се изрече е 50 години затвор, а досега таква пресуда добиле само четири лица.
Но, по најновото злосторство што ја потресе земјата, повторно се отвори прашањето – дали казните се доволно строги и дали системот успева да спречи повторување на тешките кривични дела?

Во малиот град Дрниш, каде што, како што велат жителите, „сите знаат сè“, 50-годишниот Кристијан Алексиќ со години бил познат на полицијата и на соседите. Луѓето го избегнувале, а зад себе имал сериозно криминално минато. Сепак, 19-годишниот матурант Лука Миловац, кој за викенд работел како доставувач, во саботата вечерта на 16 мај 2026 година бил испратен токму на неговата адреса за да достави пица.

Според обвинението, Алексиќ од терасата ладнокрвно пукал кон младиот доставувач со импровизирано огнено оружје што сам го изработил. Лука починал на местото на настанот. По убиството, осомничениот избегал, а цел Дрниш со часови живеел во страв и неизвесност додека специјалните полициски сили не го уапсиле во понеделник наутро. Ова, според хрватските медиуми, не е прво тешко злосторство поврзано со Алексиќ. Уште во 1994 година, кога имал само 18 години, во местото Пргомет брутално ја убил својата 22-годишна сосетка Маријана Сучевиќ, избодувајќи ја со нож дури 17 пати. За тоа дело бил осуден на 12 години затвор. За време на издржувањето на казната направил 31 дисциплински прекршок, а двапати му било одредено задолжително психијатриско лекување.

Токму овој случај повторно ја отвори дебатата во јавноста: дали затворските казни за најтешките злосторства се премали, дали системот доволно ги следи и третира насилните повратници и може ли лице што еднаш извршило свирепо убиство повторно да стане опасност по општеството по излегување од затвор.

Додека едни сметаат дека подолгите и построги казни би можеле подобро да го заштитат општеството, други предупредуваат дека проблемот не е само во должината на казната, туку и во психијатрискиот надзор, рехабилитацијата и проценката на ризикот кај насилните сторители. Случајот со Лука Миловац повторно ја отвори болната дилема – дали системот навистина успева да ги препознае оние што можат повторно да станат закана.


М.К.